Φαντάσματα της Γάζας: Πέντε κείμενα

ΜΕΤΑ ΤΗ ΓΑΖΑ ΚΑΙ ΤΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ του παλαιστινιακού πληθυσμού της μπροστά στα μάτια της ανθρωπότητας, τίποτα δεν είναι ίδιο στον κόσμο τούτο. Στο αβυσσαλέο χάσμα που άνοιξε το Άουσβιτς στα θεμέλια του ιστορικού κοινωνικού Είναι ρίχνονται τώρα τα παιδιά της Παλαιστίνης, του Λιβάνου, του Ιράν. Πώς μπορείς να συνευρεθείς και να συνομιλήσεις με τον Άλλο όταν ανάμεσά σας μεσολαβεί και σας χωρίζει μια θάλασσα αίματος ; Κι όμως, άβυσσος άβυσσον επικαλείται. Μια τέτοια επίκληση απευθύνουν μεταξύ τους οι τραγωδίες της Ιστορίας, ακόμα κι όταν δεν το ομολογούν. Το φανερώνουν, με τον τρόπο τους, έργα της τέχνης και του πνεύματος, όπως αυτά για τα οποία μιλάει το παρόν βιβλίο. Τα Φαντάσματα της Γάζας που πλανιούνται στον κόσμο μας, με τις φωτογραφίες της Φάτμα Χασσόνα στο βιβλίο Τα μάτια της Γάζας και το συνοδό φιλμ της Ιρανής Σεπιντέ Φαρσί Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα, έρχονται να συναντηθούν με τον Εβραίο της Δρέσδης Victor Klemperer, που καταδιωγμένος, μέσα στη φρίκη της χιτλερικής Γερμανίας και της Σοά, εξιχνιάζει τη Γλώσσα του Τρίτου Ράιχ. Μέσα στην κόλαση της γενοκτονίας, εν σκιά θανάτου, ο Εβραίος σοφός αντιστέκεται, και με το αναντικατάστατο έργο του αποκαλύπτει όσα κρύβει το έρεβος του ναζισμού. Στη βάση όσων φέρνει στο φως, τολμά να καταγγείλει και να προειδοποιήσει προφητικά για τη βάρβαρη κατάληξη του σιωνιστικού σχεδίου. Από τη σκοπιά ενός Κλέμπερερ μπορούμε να δούμε να συναντιούνται η παλαιστινιακή Τζενίν στο ποίημα της Etel Adnan με τον Sonderkommando του Άουσβιτς στο ποίημα του Γιάννη Στίγκα. Τέλος, ο αθάνατος και συνάμα ανέφικτος έρωτας του μεγάλου Παλαιστίνιου ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς με την Εβραία «Ρίτα», μια αγάπη που στοιχειώνει τα περισσότερα ποιητικά του έργα, είναι οι νέοι Dialoghi d’Amore των καιρών μας. Αντιμετωπίζουν την ιστορική Καταστροφή με το όραμα της χαμένης αλ-Ανταλούς, όταν Άραβες και Εβραίοι φιλόσοφοι και ποιητές της «αριστοτελικής Αριστεράς» (Ernst Bloch) μοιράζονταν μαζί πολιτισμό και διωγμούς, ανοίγοντας το δρόμο στην Αναγέννηση και στον Giordano Bruno, και παραπέρα στον Spinoza, τον Hegel και τον Marx – στον Κόσμο που Έρχεται. Η Παλαιστίνια Φάτμα έλεγε στην Ιρανή φίλη της Σεπιντέ πως « κρατάει την ψυχή της στο χέρι και περπατά ». Ακούγεται σαν ηχώ των λόγων του Σιλουανού : « Κρατήσου στην Κόλαση και μην απελπίζεσαι ! »

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: FATMA HASSONA Από το φωτογραφικό λεύκωμα Τα μάτια της Γάζας, επιμέλεια Sepideh Farsi, Εκδόσεις Άγρα, 2025.

Για τον συγγραφέα του βιβλίου: Ο ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ (Σαμπετάι Μπεν. Μάτσας) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε Ιατρική στην Αθήνα και στο Παρίσι. Γυναίκα του είναι η Κατερίνα Μάτσα. Έχει ενεργό δράση στο χώρο της μαρξιστικής αριστεράς από τα χρόνια της Χούντας. Πέρα από τα άρθρα του σε εφημερίδες και περιοδικά στην Ελλάδα και διεθνώς, εκδόθηκαν και τα βιβλία του: Περεστρόικα και οικονομία (Εκδόσεις Αλλαγή, 1987, 1988), Επανάσταση κι αντεπανάσταση στην Κίνα (Εκδόσεις Πελεκάνος, 1989), Σολωμός και Χέγκελ (Εκδόσεις Λέων, 1991), Παλινόρθωση ή επανάσταση; (Εκδόσεις Λέων, 1992), Πλους και κατάπλους του «Μεγάλου Ανατολικού» (Εκδόσεις Άγρα, 1995), Μορφές του μεσσιανικού (Εκδόσεις Άγρα, 1999), Ο Τρότσκι ως φιλόσοφος (Εκδόσεις Λέων, 2001), Μορφές της περιπλάνησης (Εκδόσεις Άγρα, 2004 ), Homo Poëticus (Εκδόσεις Άγρα, 2006), Γκόλεμ ή Περί υποκειμένου και άλλων φαντασμάτων (Εκδόσεις Άγρα, 2010), Η φρίκη μιας παρωδίας – Τρεις ομιλίες για τη «Χρυσή Αυγή» (Εκδόσεις Άγρα, 2013), Musica ex nihilo (Εκδόσεις Άγρα, 2013), Homo Liber (Εκδόσεις Άγρα, 2016 ), Αντι-Γόνη, Αντι-Θεός, Αντι-Τύραννος (Εκδόσεις Άγρα, 2020). Έχει μεταφράσει για τις Εκδόσεις Άγρα βιβλία των Tariq Ali, Edward Said, Alain Badiou, Marx και Engels, Noam Chomsky, Yitzhak Laor.